การศึกษาทางไกล (Distance Education)

 การศึกษาทางไกล (Distance Education)

       

          หมายถึง ระบบการศึกษาที่ผู้เรียนและผู้สอนอยู่ ไกลกัน แต่สามารถทำให้เกิดการเรียนรู้ได้โดยอาศัยสื่อการสอนในลักษณะของสื่อประสม กล่าวคือ การใช้สื่อต่างๆ ร่วมกัน เช่น ตำราเรียน เทปเสียง แผนภูมิ คอมพิวเตอร์ หรือโดยการใช้อุปกรณ์ทาง โทรคมนาคม และสื่อมวลชนประเภทวิทยุและโทรทัศน์เข้ามาช่วยในการแพร่กระจาย การศึกษาไปยังผู้ที่ปรารถนาจะเรียนรู้ได้อย่างกว้างขวางทั่วทุกท้องถิ่น การศึกษานี้มีทั้งในระดับต้นจนถึงระดับสูงขั้นปริญญา
สาเหตุและปัจจัยสำคัญที่ทำก่อให้เกิดการพัฒนานวัตกรรมการศึกษาในรูปแบบของ "การศึกษาทางไกล หรือการศึกษาไร้พรมแดน" คือ การพัฒนาทางด้านเทคโนโลยี การผสมผสานเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์และเทคโนโลยีโทรคมนาคม ที่ก่อให้เกิดเทคโนโลยีสารสนเทศ และภาวะการขยายตัวอย่างรวดเร็วของประชากร ทำให้สถาบันการศึกษาต่าง ๆ ต้องขยายพื้นที่การจัดการศึกษาเพิ่มมากขึ้น

ลักษณะสำคัญของการศึกษาทางไกล

• ในการเรียนการสอน  ผู้เรียนและผู้สอนไม่ได้อยู่ในสถานที่เดียวกัน และ/หรือไม่อยู่ในเวลาเดียวกัน
• การจัดการเรียนการสอนเน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ อาจารย์เป็นผู้ช่วยเหลือ สนับสนุนการเรียน
• ใช้สื่อและเทคโนโลยีเป็นเครื่องมือในการบริหารและบริหารการศึกษา
• เน้นการผลิตและจัดส่งสื่อการสอนมากกว่าการทำการสอนโดยตรง ภายใต้แนวคิดที่จะใช้สื่อการสอนประเภทต่าง ๆ แทนสื่อบุคคล

สื่อและกระบวนการผลิตสื่อการเรียน

สื่อการเรียน เป็นหัวใจสำคัญหนึ่งของระบบการศึกษาทางไกล เพราะเป็นแหล่งความรู้หลัก (เทียบได้กับอาจารย์ในการศึกษาระบบชั้นเรียน) การออกแบบสื่อการเรียนต้องยึดหลักสำคัญ 3 ประการ คือ

• สื่อการเรียนต้องชัดเจน สมบูรณ์  จบในตัวเอง ไม่จำเป็นต้องพึ่งพาอาจารย์ให้มาอธิบายให้
• สื่อการเรียนต้องออกแบบมาให้ผู้เรียน  สามารถวัดความรู้ความเข้าใจ   ของตนเองได้เป็นระยะ  และประเมินความเข้าใจของตนเองในภาพรวมได้
• สื่อการเรียนต้องออกแบบมาให้เหมาะสมกับผู้เรียนและระบบผ่านสารสนเทศ

การสื่อสารและปฏิสัมพันธ์ทางการเรียน

         การสื่อสารและปฏิสัมพันธ์ทางการเรียน  เป็นหัวใจสำคัญของการศึกษาทุกอย่าง การสื่อสารและปฏิสัมพันธ์ระหว่างผู้เรียนและผู้สอนจะช่วยให้ผู้เรียนมีความเข้าใจมากขึ้น  ขณะเดียวกันผู้สอนก็จะได้ทราบถึงความก้าวหน้าของผู้เรียน รวมทั้งวินิจฉัยความคลาดเคลื่อนในความรู้ของผู้เรียนและให้ความรู้ที่ถูกต้องได้  ในระบบการศึกษาทางไกลแต่เดิม การสื่อสารและปฏิสัมพันธ์มีค่อนข้างน้อย  ซึ่งเป็นไปตามธรรมชาติของการที่ผู้สอนและผู้เรียนไม่ได้มีอยู่ในสถานที่เดียวกันในระหว่างการเรียนการสอน  แต่ด้วยเทคโนโลยีการส่งผ่าสสารสนเทศและการสื่อสารใหม่ ๆ  เช่น ระบบเครือข่ายอินเทอร์เน็ต ที่สามารถเชื่อมผู้เรียนและผู้สอนที่อยู่ไกลกันให้สามารถสื่อสารและปฏิสัมพันธ์กันเสมือนอยู่ในสถานที่เดียวกัน ได้เข้ามาเพิ่มคุณภาพการศึกษาทางไกลได้อย่างดี

ความแตกต่างของการเรียนการสอนในชั้นเรียน-การสอนในการศึกษาทางไกล

ชั้นเรียน -  ครูเป็นหลักในการถ่ายทอดเนื้อหา -   ปฏิสัมพันธ์  (การถามคำถาม,การให้ข้อมูลป้อนกลับ การอธิบาย)ส่วนใหญ่เป็นแบบประสานเวลาเป็นหลัก -   การสื่อสารเกิดขึ้นได้โดยธรรมชาติ -  อยู่บนพื้นฐานความเชื่อว่าผู้เรียนทุกคนมีความสามารถในการรับและเรียนรู้ใกล้เคียงกัน

การศึกษาทางไกล -   สื่อเป็นหลักในการถ่ายทอดเนื้อหา -   ปฏิสัมพันธ์ส่วนใหญ่เป็นแบบไม่ประสานเวลา -   การสื่อสารกระทำผ่านสื่อกลาง -   จัดการเรียนการสอนบนพื้นฐานความเชื่อว่าผู้เรียนทุกคนมีความแตกต่างในกรเรียนรู้ ทั้งพื้นฐาน ความเร็ว รูปแบบการเรียน

อ้างอิง

http://kasemee.blogspot.com/

https://www.gotoknow.org/posts/326511